Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Toolkit regionale VTV
Preventie
Preventie gericht op determinanten

Preventie gericht op roken

Beschrijving en definities Gegevens en bronnen

Beschrijving en definities

Waarom gegevens over de preventie van roken in een regionale VTV?

Roken is een belangrijke determinant van gezondheid. Roken is een van de vijf speerpunten van het ministerie van VWS in haar preventiebeleid. Preventie van deze vermijdbare risicofactor kan een grote bijdrage leveren aan het voorkomen van een breed scala aan ziekten zoals longkanker, COPD en hart- en vaatziekten. Aandacht voor de preventie van roken in het lokale gezondheidsbeleid is dus van belang. Er is op dit terrein nog veel ruimte voor verbetering: in slechts 10% van de gemeentelijke beleidsnota's volksgezondheid is preventie van roken een aandachtspunt (Icoon: URL transparantSTIVORO lokaal beleid).

Integrale aanpak nodig om roken tegen te gaan

Een integrale aanpak op zowel nationaal als lokaal niveau is nodig om roken tegen te gaan. Deze aanpak bestaat uit een mix van interventiemaatregelen voor verschillende doelgroepen en met verschillende (lokale) partijen (waaronder zorgaanbieders). Rookbeleid moet zich uitstrekken over verschillende (beleids)sectoren, zowel op landelijk als op gemeentelijk niveau.

Zie voor meer informatie:  

Icoon: Interne verwijzing naar onderwerpRoken (Nationaal Kompas Volksgezondheid)

Indicatoren voor preventie gericht op roken

Het aanbod aan en het bereik van interventies geven zicht op de stand van zaken rondom preventie van roken in een bepaalde regio. De beschikbaarheid van gegevens bepaalt grotendeels de keuze van de indicatoren. De Richtlijn Tabakspreventie in Lokaal Gezondheidsbeleid van Stivoro geeft een overzicht van kansrijke interventies (Icoon: URL transparantSTIVORO lokaal beleid).

Indicator

Omschrijving

Aanbod

  • Aanbod van (effectieve) preventie interventies in de regio.

Bereik

  • Bereik van de effectieve interventies uit de Richtlijn Tabakspreventie in Lokaal Gezondheidsbeleid (STIVORO lokaal beleid).

Naar boven


Gegevens en bronnen

Welke gegevens zijn beschikbaar over preventie van roken?

Gegevens over het aanbod van (effectieve) interventies op het gebied van roken in een bepaalde regio kunnen worden gehaald uit de Interventiedatabase (Icoon: URL transparantInterventiedatabase). De I-database is een landelijke databank van het Centrum Gezond Leven met projecten en activiteiten op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie.

I-database geeft geen compleet voor alle regio's

De I-database zal echter in de meeste regio's geen compleet beeld leveren van de preventieactiviteiten in die regio. Lang niet alle aanbieders van activiteiten zetten hun projecten in de databank. Verder worden gegevens over de kwaliteit en bereik van de interventies vaak niet ingevuld.

Stivoro geeft informatie over regionale interventies

De Richtlijn Tabakspreventie in Lokaal Gezondheidsbeleid van Stivoro geeft een overzicht van kansrijke interventies (Icoon: URL transparantSTIVORO lokaal beleid).

Voor de GGD-regio's en Nederland staat het percentage rokers van 12 jaar en ouder dat een stoppen-met-rokenadvies ('advies op maat') bij STIVORO heeft aangevraagd in de Nationale Atlas Volksgezondheid ('Zorgatlas', zie: Interventies (Zorgatlas). Gegevens per gemeente zijn niet beschikbaar.

Presentatieniveau gegevens

Bron

Aanbod interventies

GGD-regio

  • I-database

Gemeenten

  • I-database

Vergelijking gemeenten met GGD-regio

  • I-database

Vergelijking GGD-regio met Nederland

  • Niet mogelijk

Bereik

GGD-regio

  • Zorgatlas

Gemeenten

  • Niet mogelijk

Vergelijking gemeenten met GGD-regio

  • Niet mogelijk

Vergelijking GGD-regio met Nederland

  • Zorgatlas

GGD-regio

  • Gegevens over het aanbod van (effectieve) interventies kunnen worden gehaald uit de Icoon: URL transparantInterventiedatabase
  • Cijfers over het bereik van stoppen-met-rokenadvies ('advies-op-maat') van STIVORO zijn te vinden in de Zorgatlas.

Ter illustratie

In de regio Hart voor Brabant zijn in totaal twaalf preventieprojecten voor roken opgenomen in de I-database. De projecten zijn divers van aard. Zij variëren van publieksinformatie en rookpreventie via scholen tot basisaanbod aan eerstelijns(gezondheids)zorg en risicogroepen.

Zie: Gezondheid Telt! In Hart voor Brabant

Gemeenten

  • Gegevens over het aanbod van (effectieve) interventies kunnen worden gehaald uit de Icoon: URL transparantInterventiedatabase

Ter illustratie

Aan volwassenen in Gouda biedt de GGD Midden-Holland in samenwerking met het Transmuraal Centrum, de Stop-met-roken cursus Pakje Kans aan.

Zie: Icoon: urlGroeien in Gezondheid (Midden-Holland)

Nederland

  • De Zorgatlas presenteert gegevens van Stivoro over het bereik van het stoppen-met-roken advies ('advies op maat') per GGD-regio; deze cijfers zijn dus bruikbaar voor een vergelijking van de GGD-regio met Nederland.

Ter illustratie

In het jaar 2006 hebben meer dan 9.700 rokers het Advies op Maat aangevraagd. Dit komt overeen met tuim 22 aanvragen per 10.000 rokers. Het grootste aandeel aanvragers komt uit de GGD-regio Utrecht (40,2 aanvragen per 10.000 rokers). In de regio Noord- en Midden-Limburg is het aandeel rokers dat het advies heeft aangevraagd het kleinst (15,6 aanvragen per 10.000 rokers).

Zie figuur 1.

Figuur 1: Stoppen-met-rokenadvies: aantal rokers dat een Advies op Maat heeft aangevraagd, per GGD-regio (Bron: zorgatlas.nl).

Stoppen-met-rokenadvies 2006, per GGD-regio

Deze kaart kan vervangen zijn door een kaart over een recentere periode. Kijk daarom in de Zorgatlas voor de meest recente kaarten (Icoon: ZorgatlasZorgatlas, interventies). 

Naar boven

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

STIVORO
Stichting Volksgezondheid en Roken
Toolkit regionale VTV, versie 4.10, 16 februari 2015
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.