Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Toolkit regionale VTV
Preventie
Preventie gericht op ziekten en aandoeningen

Preventie van depressie

Beschrijving en definities Gegevens en bronnen

Beschrijving en definities

Waarom gegevens over de preventie van depressie in een regionale VTV?

Depressie is een beleidsspeerpunt  van het ministerie van VWS. Doelstelling van het landelijk beleid is om meer mensen te bereiken met depressiepreventie. De inspanningen hiertoe richten zich onder andere op het beter inbedden van depressiepreventie in het lokale beleid en in de gezondheidszorg.

Laag bereik van depressiepreventie

Met depressiepreventie worden nu nog weinig mensen bereikt: in totaal slechts 1% van de ruim 350 duizend mensen die per jaar een depressie ontwikkelen (Meijer et al., 2006). Oorzaken voor dit geringe bereik liggen onder meer in de wijze waarop het landelijke en lokale beleid en de gezondheidszorg omgaan met depressiepreventie. Voor de landelijke en lokale overheid is gestandaardiseerde depressiepreventie nog grotendeels een nieuw thema. Gemeenten kunnen binnen het lokaal gezondheidsbeleid een integrale en samenhangende aanpak van depressiepreventie bevorderen. Afstemming tussen de landelijke en de lokale mogelijkheden kan het aantal mensen met depressieve klachten sterk terugdringen.

Verschillende preventieve interventies kunnen depressie voorkomen

Er is een grote diversiteit in interventies ter preventie van depressie. Van verschillende preventieve interventies is aangetoond dat ze op korte termijn een depressie kunnen voorkomen. ‘Grip op je dip’ en ‘In de put, uit de put’ zijn hiervan voorbeelden.

Zie voor meer informatie:

Icoon: Interne verwijzing naar onderwerpPreventie van depressie (stemmingsstoornissen) (Nationaal Kompas Volksgezondheid)

Integrale aanpak nodig om depressie tegen te gaan

Een integrale aanpak op zowel nationaal als lokaal niveau is nodig om depressie tegen te gaan. Deze aanpak bestaat uit een mix van interventiemaatregelen voor verschillende doelgroepen en met verschillende (lokale) partijen (waaronder zorgaanbieders). Beleid moet zich uitstrekken over verschillende (beleids)sectoren, zowel op landelijk als op gemeentelijk niveau.

Indicatoren voor preventie van depressie

Het aanbod en het bereik van preventieve interventies gericht op depressie, geven zicht op de stand van zaken rondom de preventie van depressie in een bepaalde regio. De beschikbaarheid van gegevens bepaalt grotendeels de keuze van de indicatoren.

Tabel 1:  Aanbod en het bereik van preventieve interventies gericht op depressie. 

Indicator

Omschrijving

Aanbod

  • Het aanbod van (effectieve) preventieve interventies.

Bereik

  • Het bereik van (effectieve) interventies.

Naar boven


Gegevens en bronnen

Welke gegevens zijn beschikbaar over preventie van depressie?

Gegevens over het aanbod aan (effectieve) interventies op het gebied van depressie kunnen worden gehaald uit de Icoon: URL transparantInterventiedatabase (I-database). De I-database is een landelijke databank van het Centrum Gezond Leven met projecten en activiteiten op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie.

Interventiedatabase geeft niet voor alle regio's compleet beeld

De Interventiedatabase zal echter in de meeste gevallen geen compleet beeld leveren van de preventie-activiteiten in de regio. Lang niet alle aanbieders van activiteiten zetten hun projecten in de databank. Verder worden gegevens over de kwaliteit en bereik van de interventies vaak niet ingevuld.

Geen gegevens over bereik van interventies

Gegevens over het bereik van interventies op het gebied van depressie ontbreken. Eventueel zijn regionale gegevens beschikbaar via de Interventiedatabase.

Tabel 2: Vindplaats gegevens op het gebied van depressies.

Presentatieniveau gegevens

Bron

Aanbod interventies

GGD-regio

  • I-database

Gemeenten

  • I-database

Vergelijking gemeenten met GGD-regio

-

Vergelijking GGD-regio met Nederland

-

Bereik interventies

GGD-regio

  • I-database

Gemeenten

  • I-database

Vergelijking gemeenten met GGD-regio

-

Vergelijking GGD-regio met Nederland

-

GGD-regio

  • Gegevens over het aanbod van (effectieve) interventies kunnen worden gehaald uit de I-database.
  • Cijfers over het bereik van (effectieve) interventies kunnen, indien beschikbaar, uit de I-database komen.

Ter illustratie

In de regio West-Brabant zijn in totaal elf preventieprojecten voor depressie opgenomen in de I-database, waaronder de cursussen 'Grip op je dip' en 'In de put, uit de put'.

Van de elf preventieprojecten in de regio West-Brabant worden vijf projecten uitgevoerd door de GGZ Westelijk Noord-Brabant, vier door de GGZ-regio Breda en twee door de GGD West-Brabant.

Zie:Gezondheid Telt! In West-Brabant

Gemeenten

  • Gegevens over het aanbod van (effectieve) interventies kunnen worden gehaald uit de I-database.
  • Cijfers over bereik van (effectieve) interventies kunnen, indien beschikbaar, uit de I-database komen.

Nederland

  • Exacte gegevens over het bereik van preventieve interventies voor depressie ontbreken, de landelijke VTV geeft een schatting van het bereik.

Ter illustratie

Naar verwachting maken jaarlijks slecht twee- tot vijfduizend volwassenen gebruik van een interventie gericht op het voorkomen van depressie.

Zie: 'Gezond Verstand, evidence-based preventie van psychische stoornissen' (Meijer et al., 2006).

Naar boven

Toolkit regionale VTV, versie 4.10, 16 februari 2015
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.