Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Toolkit regionale VTV
Zorg
Curatieve zorg

Huisartsenzorg

Beschrijving en definitie Aanbod: gegevens en bronnen Gebruik: gegevens en bronnen Toegankelijkheid: gegevens en bronnen

Beschrijving en definitie

Waarom gegevens over huisartsenzorg in een regionale VTV?

Gegevens over het gebruik van huisartsenzorg kunnen gemeenten helpen bij het in kaart brengen van de afstemming tussen vraag en aanbod. Ook kunnen deze gegevens gemeenten helpen een overzicht te krijgen van gezondheid en zorg van risicogroepen en hoe deze groepen het best kunnen worden bereikt voor preventieve activiteiten (al dan niet via de huisarts). Zorgaanbieders zijn -net als gemeenten- vanwege het inspelen op toekomstige zorgbehoeften vooral geïnteresseerd in het huidige en toekomstige gebruik van huisartsenzorg in een regio, afgezet tegen het huidige aanbod aan huisartsenzorg.

Op het gebied van zorg liggen de beleidsmogelijkheden van gemeenten met name in de beschikbaarheid en de toegankelijkheid van de zorg. In het geval van huisartsenzorg liggen de mogelijkheden vooral in het vestigingsbeleid, om bijvoorbeeld de bereikbaarheid van huisartsenzorg in kleine kernen te verbeteren.

Huisarts is eerste aanspreekpunt voor vragen en problemen over gezondheid en ziekte

De huisarts is het eerste aanspreekpunt voor mensen met vragen of problemen over gezondheid en ziekte. De huisarts biedt een breed pakket aan diagnostische, therapeutische en preventieve medische zorg. Daarnaast beheert de huisarts de medische gegevens van de patiënt. Huisartsen verwijzen patiënten in 4% van alle contacten door naar andere hulpverleners en vervullen daarmee een poortwachtersrol in het zorgsysteem (Tweede Nationale Studie). Iedere inwoner van Nederland wordt geacht een eigen huisarts te hebben.

Huisartsenzorg staat bekend als toegankelijke voorziening

De huisartsenzorg staat bekend als een toegankelijke voorziening. Maar kan iedereen nu en in de toekomst gemakkelijk bij de huisarts terecht? Toegankelijke zorg betekent dat personen die zorg nodig hebben, op tijd en zonder grote drempels, toegang hebben tot de zorgverlening. De toegankelijkheid van de huisarts hangt af van onder andere het aanbod, de geografische bereikbaarheid, de behoefte, de kosten en de tijdigheid. Om de toegankelijkheid te waarborgen is echter een eerste vereiste dat er voldoende personeel aanwezig is met de nodige kennis en kunde (Westert & Verkleij, 2006a).

Zie voor enkele cijfers over het aanbod, het gebruik en de kosten van (huisartsen)zorg:

Zorg (Nationaal Kompas Volksgezondheid).

Indicatoren voor de huisartsenzorg

Bij het in kaart brengen van het aanbod aan huisartsen is met name de huisartsendichtheid ofwel het aantal inwoners per huisarts van belang. Gegevens over gebruik hebben betrekking op aard en omvang van de verleende diensten. Op het gebied van huisartsenzorg gaat het daarbij vooral om het aantal contacten tussen huisarts en patiënt en de aard van die contacten (zoals telefonisch consult, consult, huisbezoek en herhaalrecept). De toegankelijkheid van huisartsenzorg kan met verschillende indicatoren in kaart worden gebracht. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) hanteert voor haar toezicht op de huisartsenzorg vijf indicatoren op het gebied van toegankelijkheid, waaronder consultatiesnelheid volgens de huisarts en de patiënten en de telefonische bereikbaarheid (Van den Berg et al., 2005). Daarnaast hebben Nivel en RIVM een nieuwe indicator ontwikkeld die de afstemming tussen vraag en aanbod weergeeft. 

Onderstaande tabel geeft een overzicht van indicatoren op het gebied van huisartsenzorg waarover voldoende lokale gegevens beschikbaar zijn. Deze beschikbaarheid bepaalt grotendeels de keuze van de indicatoren. Welke uiteindelijk in de regionale VTV worden opgenomen, wordt vooral bepaald door lokale wensen van gemeenten en zorgaanbieders.

Indicator

Omschrijving

Aanbod

  • aantal huisartsen per regio/gemeente.
  • huisartsendichtheid: aantal inwoners per fte huisarts.

Gebruik

  • percentage personen dat minimaal éénmaal per jaar contact heeft met huisarts.
  • aantal contacten per persoon per jaar.
  • gebruik per aandoening (diagnose gesteld door huisarts tijdens bezoek).
  • geschat benodigd aantal huisartsen.

Toegankelijkheid

  • wachten op zorg: percentage patiënten dat tevreden is over de snelheid waarmee zij overdag terecht kunnen bij de huisarts.
  • wachten op zorg: percentage patiënten dat tevreden is over de telefonische bereikbaarheid van de huisarts buiten kantooruren.
  • geografische toegankelijkheid: reistijd (met de auto) tot de dichtstbijzijnde huisarts.
  • patiëntenbelang: het belang dat patiënten hechten aan verschillende aspecten van de huisartsenzorg.
  • afstemming tussen vraag en aanbod: aantal minuten contact met huisarts per fte huisarts.

Naar boven


Aanbod: gegevens en bronnen

Welke gegevens zijn beschikbaar over het aanbod van huisartsenzorg?

Informatie over het aanbod van huisartsenzorg kun je halen uit meerdere (medische) registraties. Wat betreft het huisartsenaanbod leert de ervaring uit Midden-Holland dat gegevens uit verschillende bronnen kunnen leiden tot verschillende aantallen huisartsen. Het kan dus interessant zijn deze in het kader van een regionale VTV naast elkaar te leggen (Treurniet et al., 2006). Hierbij is het wel van belang te letten op de gehanteerde definities.

NIVEL levert gegevens over aantal huisartsen en huisartsendichtheid

De 'Registratie Beroepen in de Gezondheidszorg' van het NIVEL levert gegevens over het aantal huisartsen en de huisartsendichtheid. Met behulp van schriftelijke vragenlijsten onder huisartsen verzamelt het NIVEL gegevens over zelfstandig gevestigde huisarten en huisartsen in dienstverband, de samenstelling van de huisartsenpopulatie (naar geslacht, leeftijd en parttimefactor), de praktijk waarin zij werken en over de spreiding van huisartsen. Het NIVEL maakt tevens gebruik van het ledenbestand van de beroepsverenigingen voor huisartsen, gegevens van de registratiecommissie en lijsten van afgestudeerde huisartsen.

Zorgatlas presenteert enkele gegevens van NIVEL

Enkele gegevens uit de registratie van het NIVEL zijn beschikbaar via de Nationale Atlas Volksgezondheid ('Zorgatlas'). De huisartsendichtheid (aantal inwoners per fte huisarts) is beschikbaar op ROS-niveau (Regionale Ondersteuningsstructuur). Aantallen huisartsen per gemeente zijn op aanvraag beschikbaar bij het NIVEL. Gegevens over het aanbod en de afstemming van het aanbod op de vraag naar huisartsenzorg in gemeenten en in postcodegbieden met minimaal vijf huisartsen zijn beschikbaar via de VAAM (geschatte gegevens op basis van demografische samenstelling).

Zorgverzekeraars, provincie en gemeenten kunnen gegevens leveren over aantal huisartsen per gemeente

Zorgverzekeraars, de provincie en gemeenten (via gemeentegidsen) kunnen ook gegevens leveren over het aantal huisartsen per gemeente (zelfstandig gevestigden en HIDHA's). Zo beschikt de provincie Zuid-Holland bijvoorbeeld naast gegevens over het aanbod per gemeente ook over een prognose van vraag en aanbod (zie Regionaal Informatiesysteem Samenleving Zuid-Holland).

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de bronnen die je kunt hanteren voor gegevens over het aanbod van huisartsenzorg.

Presentatieniveau gegevens

Bron

Aantal huisartsen

GGD-regio

  • Zorgatlas (ROS-regio)
  • NIVEL
  • Optelsom gemeentecijfers

Gemeenten

  • NIVEL
  • Zorgverzekeraars (op aanvraag)
  • Gemeentegidsen

Vergelijking van de gemeenten met de GGD-regio

  • NIVEL

Vergelijking van de GGD-regio met Nederland

  • Zorgatlas (ROS-regio)
  • NIVEL

Huisartsendichtheid

GGD-regio

  • Zorgatlas (ROS-regio)
  • NIVEL

Gemeenten

  • Zelf uitrekenen op basis van aantal huisartsen en inwoneraantal
  • NIVEL (inwoners per fte huisarts; op aanvraag)

Vergelijking van gemeenten met GGD-regio

  • Eigen gegevens
  • NIVEL

Vergelijking GGD-regio met Nederland

  • Zorgatlas
  • NIVEL

GGD-regio

  • Het aantal huisartsen kun je berekenen uit een optelsom van het aantal huisartsen in de gemeenten van de regio (zie gemeenten).
  • Registratiegegevens over huisartsendichtheid kun je vinden via de Zorgatlas, echter alleen op ROS-niveau.

Ter illustratie

De ROS-regio Delfland is de regio met de laagste huisartsendichtheid in Nederland (2.464 inwoners per fte huisarts).

Zie figuur 1.

Gemeenten

  • Registratiegegevens over het aantal huisartsen in een gemeente zijn op aanvraag beschikbaar bij het NIVEL, bij zorgverzekeraars, in gemeentegidsen en eventueel bij de provincie.
  • Gegevens over aantallen huisartsen en afstemming van het aanbod op de vraag naar huisartsenzorg in gemeenten en in postcodegbieden met minimaal 5 huisartsen zijn te vinden via de VAAM.

Nederland

  • De Zorgatlas presenteert enkele registratiegegevens van het NIVEL.
  • Het NIVEL levert gegevens over het aantal huisartsen, de huisartsendichtheid en andere kenmerken over huisartsen zoals geslacht, leeftijd, functie via www.nivel.nl/beroepenindezorg.

Ter illustratie

De gemiddelde huisartsendichtheid in 2009 was 2.351 inwoners per fte huisarts.

Zie figuur 1.

Figuur 1: Huisartsendichtheid in 2009 (Bron: www.zorgatlas.nl).

Huisartsendichtheid per ROS-regio (2009)

Deze kaart kan vervangen zijn door een kaart over een recentere periode. Kijk daarom in de Zorgatlas voor de meest recente kaarten (www.zorgatlas.nl, huisartsenzorg).

Naar boven


Gebruik: gegevens en bronnen

Welke gegevens zijn beschikbaar over het gebruik van huisartsenzorg?

Informatie over het gebruik van huisartsenzorg kun je halen uit zowel huisartsenregistraties als uit gezondheidsenquêtes. Huisartsenregistraties, zoals bijvoorbeeld die van het Landelijk Informatienetwerk Huisartsenzorg (LINH), leveren objectieve informatie, terwijl enquêtes subjectieve zelfgerapporteerde gegevens leveren. Enquêtegegevens over het gebruik van huisartsenzorg kun je relateren aan achtergrondkenmerken van patiënten (zoals etniciteit en opleidingsniveau). In registraties ontbreken achtergrondkenmerken daarentegen vaak.

Enquêtes bieden zelfgerapporteerde gegevens over contact met huisarts

In vragenlijsten wordt meestal gevraagd of mensen in de afgelopen twaalf maanden contact hebben gehad met de huisarts. Dit gebeurt zowel in de POLS-enquête (personen van twaalf jaar en ouder) als in de GGD-gezondheidsenquêtes. Daarnaast bepaalt de POLS-enquête het aantal contacten per persoon per jaar (op basis van het aantal contacten in de veertien dagen voor afname van de enquête). In de GGD-gezondheidsenquêtes wordt naast huisartsenbezoek in het afgelopen jaar, ook gevraagd naar het bezoek in de afgelopen twee maanden. Bij een bevestigend antwoord kan vervolgens eveneens de frequentie van contact worden aangegeven. In beide vragenlijsten kan een huisartsencontact bestaan uit een bezoek aan de huisarts, een huisbezoek of een telefonisch consult. Telefonische contacten voor het aanvragen van herhaalrecepten tellen niet mee als contact.

Zorgatlas en CBS-StatLine presenteren gegevens over huisartsencontacten

CBS-StatLine rapporteert jaarlijks de landelijke cijfers uit de POLS-enquête met betrekking tot huisartsencontact. Het percentage mensen dat minimaal één keer per jaar contact heeft met de huisarts staat per GGD in de Nationale Atlas Volksgezondheid ('Zorgatlas'), met als bron de POLS-enquête. Gegevens over huisartsenbezoek voor afzonderlijke gemeenten staan niet in de Zorgatlas. Deze moeten komen uit de GGD-gezondheidsenquête (die input levert voor de Lokale en Nationale Monitors Gezondheid).

LINH levert registratiegegevens over huisartscontact en huisartsgebruik per aandoening

Het Landelijk Informatienetwerk Huisartsenzorg (LINH) geeft jaarcijfers over visites, consulten en telefonische contacten (inclusief herhaalrecepten). Het LINH is representatief voor heel Nederland. Per GGD-regio neemt echter meestal slechts een beperkt aantal praktijken deel, waarvan de representativiteit voor de hele regio onbekend is.

Het LINH registreert ook de gestelde diagnosen voor het huisartsenbezoek (huisartsgebruik per aandoening). Door rekening te houden met verschillen in demografische opbouw kunnen landelijke cijfers uit LINH worden omgerekend naar regionale cijfers.

Ook enkele regionale huisartsenregistraties bieden gegevens

Naast het LINH bestaan ook enkele regionale huisartsenregistraties (o.a. Nijmegen e.o., Zuid-Limburg, Leiden e.o.), maar per regio dient de representativiteit van de deelnemende praktijken te worden bepaald.

VAAM schat verwacht gebruik nu en in de toekomst

Het gebruik kun je ook schatten met behulp van de demografische samenstelling van de gemeente. De VAAM combineert gegevens uit de huisartsenregistratie LINH met de demografische gegevens van CBS-StatLine om de vraag naar eerstelijnsgezondheidszorg te schatten (zie: VAAM). Zo kan de VAAM op gemeente- en op postcodeniveau een overzicht geven van de verwachte aantallen contacten met de huisarts of de praktijkondersteuner per inwoner per jaar. De verwachtingen zijn gebaseerd op de bevolkingssamenstelling van de gemeente. Het geschatte gebruik kun je vergelijken met het landelijk gebruik. De VAAM geeft zowel een raming voor het meest recente jaar als de groei van de vraag de komende vijf jaar.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de bronnen die je kunt hanteren voor gegevens over het gebruik van de huisartsenzorg.

Presentatieniveau gegevens

Bron

Aantal contacten

GGD-Regio

  • Zorgatlas (CBS-POLS)
  • GGD-gezondheidsenquête

Gemeenten

  • GGD-gezondheidsenquête
  • VAAM (geschat)

Vergelijking van gemeenten met de GGD-regio

  • GGD-gezondheidsenquête

Vergelijking van de GGD-regio met Nederland

  • Zorgatlas (CBS-POLS)
  • Lokale en Nationale Monitor

Contacten per aandoening

GGD-regio

  • LINH (geëxtrapoleerd)

Gemeenten

-

Vergelijking van de gemeenten met de GGD-regio

-

Vergelijking van de GGD-regio met Nederland

  • LINH

GGD-regio

  • Er zijn twee bronnen beschikbaar voor zelfgerapporteerde gegevens over contacten met huisartsen: de Zorgatlas (CBS-POLS) en de GGD-gezondheidsenquête.
  • Registratiegegegevens over gebruik per aandoening zijn niet beschikbaar op regionaal niveau; door rekening te houden met verschillen in demografische opbouw kunnen landelijke cijfers van het LINH over 'aanleiding voor huisartsenbezoek' worden omgerekend voor een regio.
  • De VAAM extrapoleert LINH-gegevens naar het niveau van gemeenten en postcodegebieden met vijf huisartsen of meer.
  • Welke bronnen je gebruikt, is afhankelijk van de vergelijking die je wilt maken.

Ter illustratie

Van de volwassenen in Midden-Holland tot 65 jaar heeft 69% het afgelopen jaar contact gehad met de huisarts (49% in de afgelopen twee maanden). Van de 65-plussers bezoekt 83% jaarlijks de huisarts (60% in de afgelopen twee maanden). De belangrijkste reden voor huisartsenbezoek in Midden-Holland is 'overige lichamelijke klachten' gevolgd door infectieziekten en chronische lichamelijke ziekten (tabel 5.8 in Groeien in Gezondheid).

Zie: Groeien in Gezondheid (Midden-Holland 2006)

Gemeenten

  • Er is één bron beschikbaar voor zelfgerapporteerde gegevens: de GGD-gezondheidsenquête.
  • Registratiegegevens zijn niet beschikbaar op gemeenteniveau. Wel extrapoleert de VAAM contactgegevens op basis van de bevolkingssamenstelling.
  • Voor een schatting van de toekomstige vraag is één bron beschikbaar: VAAM.

Ter illustratie

Voor Nederland lag het gemiddeld aantal spreekuurcontacten met de huisarts per inwoner in 2009 op 2,10. Volgens de VAAM ligt in de gemeente Roosendaal het verwacht aantal contacten op 2,24 in 2009, dat is hoger dan het landelijk gemiddelde.

Zie: Icoon: urlVAAM

Nederland

  • Zelfgerapporteerde gegevens komen uit de POLS-enquête (CBS-StatLine).
  • Voor Nederland zijn registratiegegevens beschikbaar via het Landelijk Informatienetwerk Huisartsenzorg (LINH).

Ter illustratie

In de periode 2005-2008 heeft gemiddeld 72,8% van de Nederlandse bevolking minstens één keer per jaar contact gehad met een huisarts.

Zie figuur 2.

Figuur 2: Contact met huisarts (2005-2008) (Bron: www.zorgatlas.nl).

Jaarlijks contact met huisarts per GGD-regio (2005-2008)

Kijk ook in de Zorgatlas voor de meest recente kaarten (www.zorgatlas.nl, huisartsenzorg). Kaarten kunnen vervangen zijn door kaarten over een recentere meetperiode.

Naar boven


Toegankelijkheid: gegevens en bronnen

Welke gegevens zijn beschikbaar over de toegankelijkheid van huisartsenzorg?

In verschillende zorgregistraties kun je gegevens vinden over de geografische toegankelijkheid van huisartsenzorg (reistijd vanaf woonadres). Gezondheidsenquêtes bieden regionale en gemeentelijke gegevens over de tevredenheid van mensen over de (telefonische) bereikbaarheid van huisartsen. Ook is het soms mogelijk om te kijken naar de toegankelijkheid naar behoefte, door bijvoorbeeld na te gaan of er voor patiënten sociale of financiële belemmeringen bestaan. Daarnaast biedt de VAAM informatie over het belang dat mensen hechten aan verschillende aspecten van de huisartsenzorg en de afstemming tussen vraag en aanbod.

Zelfgerapporteerde gegevens over telefonische bereikbaarheid in de Lokale Monitor

Een facultatief deel van de standaardvraag 'Zorggebruik' uit de Lokale en Nationale Monitors Gezondheid gaat over telefonische bereikbaarheid van de huisarts. Gevraagd wordt naar de mening van respondenten over het maken van een afspraak, de toegankelijkheid van het spreekuur en de bereikbaarheid van de huisarts tijdens het telefonische spreekuur. Het gaat hier om een facultatieve vraag, niet elke GGD zal dan ook over deze gegevens beschikken.

Zorgatlas levert registratiegegevens over geografische toegankelijkheid

Registratiegegevens over de geografische toegankelijkheid van huisartsenzorg (reistijd naar de dichtstbijzijnde huisarts) zijn op gemeenteniveau beschikbaar via de Zorgatlas. Het RIVM kan hiervan op verzoek een regionaal kaartje maken.

VAAM geeft schatting van patiëntenbelang in huisartsenzorg

Naast de kwantitatieve afstemming van het aanbod op de zorgvraag van de patiënt, kun je ook kijken naar wat patiënten belangrijk vinden in de huisartsenzorg. Hoeveel waarde hechten ze bijvoorbeeld aan privacy aan de balie en in hoeverre hechten ze aan goede communicatie van de huisarts? De VAAM bevat op basis van de bevolkingssamenstelling geschatte gegevens over het belang dat de bevolking hecht aan verschillende aspecten van de huisartsenzorg, zoals toegankelijkheid van het spreekuur, praktijkinrichting, privacy in de huisartsenpraktijk, bejegening door de huisarts en communicatievaardigheden van de huisarts. De gegevens zijn afkomstig uit de CQ-index huisartsenzorg.

Je kunt ook kijken naar de toegankelijkheid naar behoefte, bijvoorbeeld door te kijken naar verschillen in gerealiseerde zorgbehoefte (= zorggebruik) tussen groepen met een vergelijkbare gezondheid maar met verschillende sociaaleconomische status of door te kijken naar verschillen in onvervulde zorgbehoefte tussen deze groepen (zie: Gezondheid telt! In Hart voor Brabant, paragraaf 5.3.5).

VAAM berekent afstemming tussen vraag en aanbod huisartsenzorg

Met behulp van de VAAM hebben Nivel en RIVM de afstemming tussen vraag en aanbod huisartsenzorg per gemeente berekend. Voor de berekening van deze afstemming wordt de totale vraag van de gemeente in contactminuten gedeeld door het aantal fte huisartsen in die gemeente. Dit geeft een indicatie van het aantal contactminuten dat één fte huisarts per jaar moet werken om aan de vraag te voldoen. Om te berekenen of een gemeente meer of minder dan gemiddeld aan huisartsen heeft, wordt het aantal contactminuten met de huisartsen in een gemeente gedeeld door het landelijk gemiddeld aantal contactminuten per fte huisarts. Dit resultaat wordt vervolgens afgetrokken van het aanbod fte huisartsen in een gemeente. Via deze berekening kan worden bepaald of een gemeente meer of minder fte huisartsen heeft ten opzichte van het verwacht aantal huisartsen op basis van de vraag.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de bronnen die je kunt hanteren voor gegevens over de toegankelijkheid van de huisartsenzorg.

Presentatieniveau gegevens

Bron

Tevredenheid over bereikbaarheid

GGD-regio

  • GGD-gezondheidsenquête
  • Lokale en Nationale Monitor

Gemeenten

  • GGD-gezondheidsenquête

Vergelijking van gemeenten met GGD-regio

  • GGD-gezondheidsenquête

Vergelijking van GGD-regio met Nederland

  • Lokale en Nationale Monitor

Geografische toegankelijkheid (reistijd)

GGD-regio

-

Gemeenten

  • Zorgatlas

Vergelijking van gemeenten met GGD-regio

-

Vergelijking van GGD-regio met Nederland

-

Belang patiënt

GGD-regio

  • GGD-gezondheidsenquête

Gemeenten

  • VAAM
  • GGD-gezondheidsenquête

Vergelijking van gemeenten met GGD-regio

  • GGD-gezondheidsenquête

Vergelijking van GGD-regio met Nederland

-

Afstemming vraag en aanbod

GGD-regio

-

Gemeenten

  • VAAM
  • Zorgatlas

Vergelijking van gemeenten met GGD-regio

-

Vergelijking van GGD-regio met Nederland

-

GGD-regio

  • Er is één bron beschikbaar met (zelfgerapporteerde) gegevens over tevredenheid over de telefonische bereikbaarheid: de GGD-gezondheidsenquête.

Ter illustratie

In 2005 vond bijna eenderde van de volwassenen in de regio Hart voor Brabant dat de eigen huisarts buiten kantooruren onvoldoende bereikbaar was. De ontevredenheid over de eigen huisarts was groter dan over de eigen huisartsenpost.

Zie: Gezondheid Telt! In Hart voor Brabant (Hart voor Brabant 2006)

Gemeenten

  • Er is één bron beschikbaar met (zelfgerapporteerde) gegevens over tevredenheid over de bereikbaarheid van de huisartsenpraktijk: de GGD-gezondheidsenquête.
  • De VAAM bevat op basis van de bevolkingssamenstelling geschatte gegevens over het belang dat de bevolking hecht aan verschillende aspecten van de huisartsenzorg.
  • De VAAM geeft een inschatting van de afstemming tussen vraag en aanbod op basis van aantal contactminuten en aantal fte huisartsen. De Zorgatlas brengt de afstemming per gemeente in kaart.
  • Registratiegegevens over de reistijd tot de dichtstbijzijnde huisarts kun je vinden via de Zorgatlas.

Ter illustratie

In de grote steden is het aanbod fte huisartsen meer dan je zou verwachten op basis van de vraag. De gemeente ’s-Gravenhage heeft 23 fte huisartsen meer dan op basis van landelijke cijfers verwacht mag worden. Dit is als volgt te bereken: de gemeente 's-Gravenhage heeft 481.705 inwoners. Gemiddeld heeft een inwoner 29,9 contactenminuten met de huisarts per jaar. Het totaal aantal contactenminuten komt daarmee op 14.402.970 per jaar. Gemiddeld heeft een fte huisarts een werklast van 74.730 contactminuten. Dit betekent dat er 192,7 fte huisartsen nodig zijn om aan de vraag te voldoen. Het aanbod aan fte huisartsen is in deze gemeente 215,7. Dus er zijn 23 fte huisartsen meer dan het landelijk gemiddelde. 

Zie figuur 3.

Nederland

  • Nederlandse gegevens over de tevredenheid over de bereikbaarheid van huisartsen zijn in de toekomst beschikbaar via de Lokale en Nationale Monitors Gezondheid.
  • Registratiegegevens over de reistijd tot de dichtstbijzijnde huisarts kun je vinden via de Zorgatlas.

Ter illustratie

Bijna iedereen in Nederland heeft een huisarts binnen 15 minuten (met de auto) van het woonadres. De kortste reistijden komen voor in de stedelijke gebieden, met name in het westen. De langste reistijden doen zich voor Groningen, Friesland, Drenthe en Flevoland.

Zie figuur 4.

Figuur 3: Afstemming van vraag en aanbod huisartsenzorg (2010), afwijking van het verwacht aantal huisartsen op basis van de vraag (aantal) (Bron: www.zorgatlas.nl).

Afstemming van vraag en aanbod huisartsenzorg, afwijking van het verwacht aantal huisartsen op basis van de vraag (2010)

Kijk ook in de Zorgatlas voor de meest recente kaarten (www.zorgatlas.nl, huisartsenzorg). Kaarten kunnen vervangen zijn door kaarten over een recentere meetperiode.

Figuur 4: Reistijd tot dichtstbijzijnde huisarts (2008) (Bron: www.zorgatlas.nl).

Reistijd tot dichtstbijzijnde huisarts (2009)

Kijk ook in de Zorgatlas voor de meest recente kaarten (www.zorgatlas.nl, huisartsenzorg). Kaarten kunnen vervangen zijn door kaarten over een recentere meetperiode.

Naar boven

Bronnen en Literatuur

Literatuur

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

CQ-index
Consumer Quality Index
De CQ-index is een gestandaardiseerde systematiek voor meten, analyseren en rapporteren van klantervaringen in de zorg.
fte
Full time equivalent
Aantal arbeidsuren als percentage van een volledige werkweek.
HIDHA
Huisarts in dienst van huisarts
Een huisarts (niet in opleiding) die voor langere tijd (minimaal een half jaar) als assistent in de praktijk van een zelfstandig gevestigde huisarts werkt
NIVEL
Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg
URL: http://www.nivel.nl
POLS
Permanent Onderzoek Leefsituatie (CBS)
ROS
Regionale Ondersteuningsstructuur
VAAM
Vraag Aanbod Analyse Monitor
URL: http://www.nivel.nl/VAAM
Toolkit regionale VTV, versie 4.10, 16 februari 2015
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.