Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Toolkit regionale VTV
Preventie
Preventie gericht op determinanten

Preventie gericht op overgewicht

Beschrijving en definities Gegevens en bronnen

Beschrijving en definities

Waarom gegevens over preventie van overgewicht in een regionale VTV?

De preventie van overgewicht is een van de vijf speerpunten van het ministerie van VWS. De preventie van overgewicht is gericht op een betere balans tussen energie-inname en energiegebruik. Het gaat dus niet alleen om minder eten, maar ook om het stimuleren van een actieve leefstijl.

Preventieaanbod gericht op overgewicht erg versnipperd

Op dit moment is in Nederland het preventieaanbod gericht op overgewicht erg versnipperd, zowel in de praktijk als in het beleid. Het ontbreekt aan een overkoepelende visie en eenduidige doelstellingen. Veel partijen zien de noodzaak tot actie en zetten er (grootschalig) op in. Diverse activiteiten op het gebied van gezonde voeding, het bevorderen van lichamelijke activiteit of een combinatie van beide worden geïnitieerd om overgewicht te voorkómen.

Integrale aanpak nodig om overgewicht tegen te gaan

Een integrale aanpak op zowel nationaal als lokaal niveau is nodig om overgewicht tegen te gaan. Deze aanpak bestaat uit een mix van interventiemaatregelen voor verschillende doelgroepen en met verschillende (lokale) partijen (waaronder zorgaanbieders). Overgewichtbeleid moet zich uitstrekken over verschillende (beleids)sectoren, zowel op landelijk als op gemeentelijk niveau.

Indicatoren voor preventie van overgewicht

Het aanbod en het bereik van preventieve interventies gericht op overgewicht, geven zicht op de stand van zaken rondom de preventie van overgewicht in een bepaalde regio. De beschikbaarheid van gegevens bepaalt grotendeels de keuze van de indicatoren.

Tabel 1: Aanbod en het bereik van preventieve interventies gericht op overgewicht.

Indicator

Omschrijving

Aanbod

  • Aanbod van (effectieve) preventieve interventies in de regio.

Bereik

  • Bereik van effectieve interventies.

Icoon: Interne verwijzing naar onderwerpPreventie gericht op overgewicht (Nationaal Kompas Volksgezondheid).

Naar boven


Gegevens en bronnen

Welke gegevens zijn beschikbaar over preventie van overgewicht?

Gegevens over het aanbod aan (effectieve) interventies op het gebied van overgewicht kunnen worden gehaald uit de Interventiedatabase (Icoon: URL transparantInterventiedatabase). Dit is een landelijke databank van het Centrum Gezond Leven (CGL) met projecten en activiteiten op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie.

Interventiedatabase geeft niet altijd compleet beeld van alle regio's

De I-database zal echter in de meeste gevallen geen compleet beeld geven van de preventie-activiteiten in die regio. Lang niet alle aanbieders van activiteiten zetten hun projecten in de databank. Verder worden gegevens over de kwaliteit en het bereik van de interventies vaak niet gevuld.

Zorgatlas geeft regionale informatie over aantal interventieprojecten

Voor de GGD-regio's en Nederland staat het bereik van een aantal projecten in de Nationale Atlas Volksgezondheid ('Zorgatlas'). Zie: Icoon: URL transparantInterventies (Nationale Atlas Volksgezondheid). Gegevens per gemeente zijn niet beschikbaar.

Tabel 2: Mogelijke bronnen.

Presentatieniveau gegevens

Bron

Aanbod interventies

GGD-regio

  • I-database

Gemeenten

  • I-database

Vergelijking gemeenten met GGD-regio

-

Vergelijking GGD-regio met Nederland

-

Bereik

GGD-regio

  • Zorgatlas

Gemeenten

-

Vergelijking gemeenten met GGD-regio

-

Vergelijking GGD-regio met Nederland

  • Zorgatlas

GGD-regio

Ter illustratie

De preventieprojecten overgewicht zijn in de I-database onderverdeeld in preventieprojecten voor voeding en preventieprojecten voor bewegen. Voor bewegen zijn in de I-database veertien preventieprojecten in de regio West-Brabant opgenomen. Het gaat om zeven BOS-projecten in de gemeenten Woensdrecht, Zundert, Etten-Leur, Halderberge en Roosendaal, zes projecten van de GGD West-Brabant, waarvan drie projecten zich ook op voeding richten, en één project van de gemeente Breda.

Zie: Icoon: URL transparantGezondheid Telt! In West-Brabant

Gemeenten

  • Gegevens over het aanbod aan (effectieve) interventies kunnen worden gehaald uit de Interventiedatabase.

Ter illustratie

In Waddinxveen probeert men de openbare ruimte in een nieuwbouwwijk dusdanig in te richten dat deze uitnodigt tot meer bewegen ('bewegingsbevorderend bouwen').

Zie: Icoon: urlGroeien in Gezondheid (Midden-Holland).

Nederland

Ter illustratie

In de periode van oktober 2004 t/m september 2005 heeft 33% van alle schoollocaties een informatie pakket van het project de Gezonde Schoolkantine aangevraagd. Dat komt overeen met 405 schoollocaties. De GGD-regio Utrecht scoort het laagst. 15% van de schoollocaties in die regio heeft een pakket ontvangen.

Zie figuur 1.

Figuur 1: Gezonde Schoolkantineproject 2004 t/m 2005: aantal schoollocaties per GGD-regio dat een informatiepakket heeft aangevraagd (Bron: Icoon: ZorgatlasZorgatlas).

Gezonde Schoolkantineproject 2004-2005 per GGD-regio

Deze kaart kan vervangen zijn door een kaart over een recentere periode. Kijk daarom in de Zorgatlas voor de meest recente kaarten (Icoon: ZorgatlasZorgatlas, interventies). 

Naar boven

Toolkit regionale VTV, versie 4.10, 16 februari 2015
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.