Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Toolkit regionale VTV
Preventie
Preventie van ziekten en aandoeningen

Preventie van diabetes

Beschrijving en definities Gegevens en bronnen

Beschrijving en definities

Waarom gegevens over de preventie van diabetes in een regionale VTV?

Bij de preventie van diabetes zijn veel verschillende organisaties betrokken. Gezondheidsbevorderende instituten als het NIGZ, het Voedingscentrum en het NISB, GGD'en, de Nederlandse Diabetesfederatie, het Diabetesfonds en de Diabetesvereniging Nederland zijn betrokken bij het opzetten en uitvoeren van preventieactiviteiten. Zorgverleners en hun landelijke organisaties dragen bij aan een goede diabeteszorg. Het beleid wordt in grote lijnen uitgezet door landelijke en lokale overheden.

Nog steeds gezondheidswinst mogelijk

Diabetes is een van de speerpunten van het ministerie van VWS. Evenals de thema's roken en overgewicht (bewegen en voeding) sprong het thema diabetes er in negatieve zin het meest uit. Deze thema’s zijn met voorrang aangepakt via allerlei landelijke en lokale projecten. Toch is er nog steeds gezondheidswinst mogelijk. Ook de ziektelast van de speerpunten depressie en schadelijk alcoholgebruik kan, via vroegsignalering en tijdige interventie, naar verwachting sterk verminderen.

Doel is voorkomen en vroeg opsporen van diabetes en voorkomen van complicaties

Het doel van preventie van diabetes is het voorkomen en vroeg opsporen van diabetes en het voorkomen van complicaties. Primaire preventie heeft als doel type 2 diabetes mellitus te voorkomen dan wel uit te stellen. Deze vorm van preventie richt zich op leefstijlfactoren die de kans op type 2 diabetes verhogen (met name overgewicht en te weinig bewegen). Secundaire preventie is het door screening ontdekken en vervolgens behandelen van type 2 diabetes patiënten en richt zich op ongediagnosticeerde diabeten. Tertiaire preventie is het door goede zorg voorkomen dan wel uitstellen van het optreden van complicaties bij mensen met gediagnosticeerde diabetes.

Zie voor meer informatie:

Diabetes (Nationaal Kompas Volksgezondheid)

Indicatoren voor preventie van diabetes

Het aanbod en het bereik van interventies geven zicht op de stand van zaken rondom de preventie van diabetes. Primaire preventie van diabetes is gericht op het voorkomen van diabetes door de risicofactoren van diabetes aan te pakken. Deze risicofactoren zijn overgewicht, voeding, roken en lichamelijke activiteit. De indicatoren voor deze onderwerpen staan bij de onderwerpen genoemd.

Indicator

Omschrijving

Aanbod

  • aanbod van (effectieve) secundaire en tertiaire interventies.

Bereik

  • bereik van (effectieve) secundaire en tertiaire interventies.

Naar boven


Gegevens en bronnen

Welke gegevens zijn beschikbaar over preventie van diabetes?

Er is nog weinig bekend over het bereik, deelname aan en effectiviteit van secundaire en tertiaire diabetesinterventies. Dit komt deels doordat veel preventieactiviteiten een onderdeel zijn van de diabeteszorg.

Interventiedatabase levert gegevens over aanbod van diabetesinterventies

De Interventiedatabase (I-database) kan gegevens leveren over het aanbod van interventies op het gebied van diabetes. In de meeste regio's zal dit echter geen compleet beeld leveren. Lang niet alle aanbieders zetten hun projecten in deze landelijke databank en gegevens over kwaliteit en bereik worden vaak niet ingevuld.

Informatie over tertiaire preventie via lokale zorgaanbieders en transmurale zorgnetwerken

Wat betreft tertiaire preventie: overal in Nederland zijn er initiatieven van zorgverleners om de zorg voor diabetespatiënten zowel ten aanzien van medicatie, educatie als controles te verbeteren. Het gaat hierbij vooral om transmurale, multidisciplinaire zorg waarbij de regie vaak ligt in de eerste lijn. Informatie hierover kan worden ingewonnen bij lokale zorgaanbieders en/of transmurale zorgnetwerken.

Presentatieniveau gegevens

Bron

GGD-regio

  • I-databasae

Gemeenten

  • I-database

Vergelijking gemeenten met GGD-regio

  • I-database

Vergelijking GGD-regio met Nederland

  • -

GGD-regio

  • Gegevens over het aanbod en bereik van interventies kunnen worden gehaald uit de Interventiedatabase en bij lokale zorgaanbieders/transmurale zorgnetwerken.

Ter illustratie

In de regio Hart voor Brabant zijn vier preventieprojecten voor diabetes opgenomen in de I-database. Hiervan worden twee projecten uitgevoerd door de Stichting Thuiszorg Brabant Noord-Oost, één door de Sportservice Noord-Brabant en één door Thebe.

Zie: Icoon: urlGezondheid Telt! In Hart voor Brabant.

Gemeenten

  • Gegevens over het aanbod en bereik van interventies kunnen worden gehaald uit de Interventiedatabase en bij lokale zorgaanbieders/transmurale zorgnetwerken.

Nederland

  • Gegevens over het aanbod en bereik van interventies kunnen worden gehaald uit de I-database.

Naar boven

Toolkit regionale VTV, versie 4.10, 16 februari 2015
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.